Bà Tú Xương Nguyễn Thị Thu Hồng và nhà văn Nguyễn Đình Toàn

Bác Sĩ Ngô Thế Vinh

Chị Nguyễn Thị Thu Hồng, vợ của nhà văn Nguyễn Đình Toàn, còn có nghệ danh là Hồng Ngọc, sinh ngày 12 Tháng Tám, 1943, là mẹ của một gia đình bốn con, ba trai và một gái đều đã trưởng thành. Chị Thu Hồng mất ngày 24 Tháng Hai, 2021, tại Little Saigon. Tang lễ sẽ được cử hành vào ngày 15 Tháng Ba, tại Westminster Memorial Park. Sau đây là một trích đoạn viết về chị Thu Hồng từ một bài viết về nhà văn Nguyễn Đình Toàn, tác giả “Áo Mơ Phai,” như một nén nhang tưởng nhớ chị. 

Nhà văn Nguyễn Đình Toàn (bìa phải) ngồi bên cạnh hiền thê của mình, bà Tú Xương Nguyễn Thị Thu Hồng, trong “Đêm Nhạc Nguyễn Đình Toàn,” tổ chức tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt hồi năm 2019. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Bà Tú Xương Thu Hồng

Xổ số Vietlott hôm nayTôi quen Nguyễn Đình Toàn có lẽ khởi đầu từ những trang sách Chị Em Hải, rất sớm khi còn là sinh viên Khoa Học. Quán cà phê La Pagode thường là nơi có thể dễ dàng gặp Toàn và các bạn văn nghệ của anh, cũng là nơi hình thành nhóm Đêm Trắng sau này. Nguyễn Đình Toàn ngoài giờ làm ở đài phát thanh, hầu như thường ngày ra ngồi viết nơi quán Cái Chùa này.

Chỉ được gặp chị Toàn khi tới thăm căn nhà rất nhỏ của anh chị, trước nhà có hàng cây trứng cá, trong một con hẻm cũng rất nhỏ phía sau đài phát thanh Sài Gòn. Chị Thu Hồng, tên người bạn đời tấm cám hơn 60 năm của Nguyễn Đình Toàn, nhỏ hơn anh 6 tuổi. Chị có vẻ đẹp với cá tính mà các hoạ sĩ rất muốn vẽ, một thứ người mẫu cho những bức tranh của Modigliani cộng thêm với cái trán cao bướng bỉnh khi chọn lựa và chấp nhận sự thách đố của số phận.

Xổ số Vietlott hôm nayChị cũng là xướng ngôn viên cho một chương trình của đài phát thanh Sài Gòn. Thời kỳ ấy, Toàn bị lao phổi khá nặng, lại mới có đứa con đầu lòng. Thuốc chữa bệnh lao lúc đó rất hiếm hầu như chỉ có hai thứ: thuốc viên Rimifon, và thuốc chích Streptomycin có thể gây điếc. Toàn thường ho ra máu, sức khoẻ suy kiệt và thường xuyên bị cái chết ám ảnh giữa tuổi mới ngoài 20 ấy. Tập thơ “Mật Đắng” được sáng tác trong giai đoạn đen tối và gần như tuyệt vọng này. Võ Phiến khi viết về thi phẩm “Mật Đắng” của Nguyễn Đình Toàn, thay vì bốn cái khổ: sinh, bệnh, lão, tử “trong Mật Đắng không có cái lão, nhưng thay bằng cái ái, càng tệ hơn… Sinh, bệnh, ái, tử, nghe có hơi lạ tai một chút, dù sao cũng là chuyện của mọi nơi chốn, mọi thời đại.” (Văn Học Miền Nam, Thơ, Nxb Văn Nghệ 1999).

Xổ số Vietlott hôm nayTrong bài thơ “Úp Mặt,” Nguyễn Đình Toàn viết:

Bàn tay vuốt mặt xương lồi
Hai mươi tư tuổi một đời cũng xong.

Có lẽ sức sống tỏa sáng nơi căn nhà nhỏ chật của vợ chồng Nguyễn Đình Toàn lúc ấy là nụ cười luôn luôn rạng rỡ và cả ẩn nhẫn của chị Thu Hồng. Với tôi, chị là hình ảnh nguyên mẫu của một bà Tú Xương lúc ấy và cho tới suốt cả những năm về sau này, chị bền bỉ đảm đương một gia đình bốn con và cả thăm nuôi Nguyễn Đình Toàn trong suốt thời gian tù đày.

“Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều,” bà Tú Xương của thời hiện tại đã đảo nghịch lời tiên tri “Mật Đắng,” và Nguyễn Đình Toàn thì nay cũng đã vượt xa cái ngưỡng tuổi “cổ lai hy” ở tuổi 85.

Xổ số Vietlott hôm nayRồi vợ chồng Nguyễn Đình Toàn cũng sang được Mỹ tuy khá trễ, 1998. Và kể từ sau những năm 2000, sau bao tháng năm thăng trầm, chị Thu Hồng vẫn là hình ảnh một bà Tú Xương ngày nào, nhưng chị bắt đầu quên nhiều điều, quên những chuyện nhân sinh hiện tại. Nhưng mỗi khi gọi điện thoại tới nhà không gặp Toàn, xin nói chuyện với “bà Tú Xương” thì bên kia đầu dây là một giọng cười ròn rã, chị nhận ra ngay ai đang nói chuyện với chị và nhớ lại đủ mọi điều.

Một hôm tới thăm anh chị cách đây không lâu, nửa buổi sáng câu chuyện rộn rã, khi ra về anh chị xuống thang đưa tiễn tôi ra xe, chị Toàn nói hồn nhiên: “Hôm nào anh Vinh tới nhà tụi này chơi.”

Toàn nhắc chị: “Anh ấy vừa mới từ nhà mình xuống đây mà.”

Xổ số Vietlott hôm nayChị Toàn thì vẫn cười hồn nhiên. Tôi vẫn nghĩ nếu không có bà Tú Xương, có lẽ Toàn chẳng thể sống sót cho tới hôm nay. Toàn đã không phủ nhận điều ấy và dí dỏm nói: “Cũng vì vậy mà bây giờ tôi đang trả nợ cho bà ấy.”

Toàn nói tới vai trò không thể thiếu hàng ngày phải chăm sóc người bạn đời của mình. Hai vợ chồng sống như đôi chim liền cánh, từ bấy lâu nay, Toàn không thể để chị ở nhà một mình.

Quanh năm buôn bán ở ven sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.

Nói tới thành tựu của một nền văn học, người ta chỉ nhắc tới những nhà văn, nhà thơ nhưng có lẽ không thể không nhắc tới những bà Tú Xương của mọi thời đại với bao nhiêu công khó hy sinh của họ.

Bài viết này gửi tới bà Tú Xương Thu Hồng như một nén nhang tưởng nhớ vào ngày ra đi của chị và gửi tới nhà văn Nguyễn Đình Toàn như một lời phân ưu, khi anh đã bước vào tuổi 85 gần như một phép lạ. [đ.d.]

Có thể bạn quan tâm